Những yếu tố làm nặng thêm triệu chứng trào ngược

Trào ngược không xảy ra với xác suất như nhau ở tất cả mọi người. Một số nhóm và một số thói quen được y văn ghi nhận rõ ràng là làm tăng nguy cơ hoặc làm nặng thêm triệu chứng:

Thừa cân, béo phì — trọng lượng vùng bụng tăng làm tăng áp lực trong ổ bụng, đẩy dịch vị dễ trào ngược lên thực quản hơn. Đây là một trong những yếu tố nguy cơ được ghi nhận rõ ràng và phổ biến nhất.

Phụ nữ mang thai — nội tiết tố thai kỳ (progesterone) làm giãn cơ thắt thực quản dưới, trong khi thai lớn dần cũng chèn ép dạ dày, khiến trào ngược phổ biến hơn hẳn, đặc biệt ở ba tháng cuối.

Tuổi tác và thoát vị hoành — cơ thắt thực quản dưới có xu hướng yếu dần theo tuổi. Thoát vị hoành (một phần dạ dày trồi lên qua cơ hoành vào lồng ngực) cũng phổ biến hơn ở người trung niên trở lên, làm suy yếu thêm chức năng ngăn trào ngược.

Thuốc lá và rượu bia — nicotine làm giảm trương lực cơ thắt thực quản dưới và giảm tiết nước bọt (vốn giúp trung hòa axit); rượu bia cũng có tác dụng làm giãn cơ thắt này và có thể kích ứng niêm mạc dạ dày–thực quản.

Thói quen ăn uống — ăn khuya sát giờ ngủ, đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng, cà phê, socola đều được ghi nhận làm giãn cơ thắt thực quản dưới hoặc tăng tiết axit.

Một số loại thuốc điều trị bệnh khác — thuốc chẹn kênh canxi trị tăng huyết áp, thuốc an thần, một số thuốc giãn phế quản, thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) có thể làm giãn cơ thắt thực quản dưới hoặc kích ứng niêm mạc.

Stress kéo dài — không trực tiếp gây trào ngược qua đường tăng tiết axit, nhưng làm tăng mức độ nhạy cảm của thực quản với axit (khiến triệu chứng cảm nhận rõ hơn) và thường đi kèm thói quen ăn uống thất thường.

Không phải ai cũng có thể thay đổi ngay tất cả các yếu tố trên — bỏ thuốc lá, giảm cân, hay đổi lịch làm việc đều cần thời gian. Trong khi chờ đợi những thay đổi dài hạn đó, điều chỉnh tư thế ngủ là một biện pháp hỗ trợ đơn giản mà hầu như ai cũng áp dụng được ngay từ tối nay.